آسمان شب در آن سال‌ها درخشش دیگری داشت. روی پشت‌بام‌ها می‌خوابیدیم، ستاره‌ها را تا اعماق تماشا می‌کردیم، و من به آن صفحه عجیب کوچک فکر می‌کردم که برادرم کیوان به تازگی خریده بود. اسمش گیم واچ بود. صفحه‌ای کوچک که در دست جا می‌گرفت و دو دکمه در طرفینش می‌درخشید. ساختمانی در حال سوختن، آدم‌هایی که از بالا می‌پریدند، و من که در هیبت یک آتش‌نشان باید نجاتشان می‌دادم. همان شب‌ها بود که از خودم می‌پرسیدم: کاش می‌شد با این دستگاه، اسم سینمایی در لندن یا نیویورک را نوشت و برنامه‌اش را روی همین صفحه کوچک دید.

سال‌ها بعد، پیش از آنکه کمودور را به خانه بیاورم، ساعت‌ها پای ویترین فروشگاه‌های کوچک می‌ایستادم. تلویزیون‌ها و مانیتورهای درون ویترین، یا کاراته بین‌المللی کمودور را پخش می‌کردند، یا ریور راید و زیردریایی آتاری را. و من، مثل خیلی از بچه‌های آن نسل، چیزی در آن صفحه‌ها دیده بودم که نمی‌شد توضیحش داد؛ فقط می‌شد با تمام وجود خواستش.

اما قبل از کمودور، با دنیای دیگری آشنا شدم. یکی از آشنایان که در بخش کامپیوتر یک ارگان دولتی کار می‌کرد، مرا با نمونه‌های اولیه آی‌بی‌ام آشنا کرد. کارت‌های پانچ، مجلات قدیمی، و کتاب‌هایی که بوی کاغذ و جوهر می‌دادند. اعتراف می‌کنم که چندین برابر دنیای کامپیوتر، به دنیای کتاب و مجله علاقه داشتم. اهل نوشتن بودم، با ماشین‌تحریر کار می‌کردم، و از دیدن افکارم به صورت تایپ‌شده لذت می‌بردم. همین لذت بود که بعدها با کمودور و آمیگا، مرا به دنیای طرح و رنگ و چاپ دیجیتال کشاند.

در شیراز چندین فروشگاه کامپیوترهای خانگی ارائه می‌کردند. اکثرشان را فراموش کرده‌ام، اما مرکز میکروکامپیوتر شیراز را هرگز. فروشگاه بسیار کوچکی در انتهای ایران پاساژ، واقع در خیابان شوریده شیرازی. آن‌ها اکثر مواقع بازی‌های کمودور را با مانیتوری که در ویترین گذاشته بودند نمایش می‌دادند. صف مشتری‌ها از داخل فروشگاه تا بیرون امتداد داشت. تورج بازی‌ها را لود می‌کرد و نشان می‌داد — همیشه مثل آن شخصیت‌های داستانی که هیچ‌کس نام فامیل‌شان را نمی‌دانست. سعید قاسمی سفارش‌ها را می‌گرفت و حساب‌وکتاب می‌کرد. و چند جوان از سروکول مغازه بالا می‌رفتند و نوارها را تکثیر می‌کردند.

وقتی کمودور به خانه آمد

کمودور ۶۴ وقتی به خانه آمد، دنیایم به قبل و بعد تقسیم شد. این دیگر یک وسیله بازی نبود؛ یک کامپیوتر واقعی بود با صدایی که هیچ کامپیوتر خانگی دیگری نداشت. تراشه SID در دل این دستگاه، سه کانال صدای مستقل داشت و می‌توانست موسیقی واقعی تولید کند. برای ما که تا آن روز فقط بوق‌های آتاری و بیپر ساده اسپکتروم را شنیده بودیم، شنیدن موسیقی از کمودور تجربه‌ای بود که هیچ‌وقت فراموش نمی‌شود.

کاراته بین‌المللی، بابل بابل، آخرین نینجا — این بازی‌ها فقط سرگرمی نبودند؛ تجربه بودند. اما کمودور فقط برای بازی نبود. مثل اسپکتروم، این هم یک کامپیوتر بود با بیسیک داخلی. می‌شد برنامه نوشت، موسیقی ساخت، و با کمی تلاش، چیزهایی خلق کرد که قبلاً فقط در رؤیا بود.